محمد يوسف حريرى

364

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

ناقة اللّه ناقَةَ اللَّهِ وَ سُقْياها شتر خدا را با خوره وى بگذاريد ( شمس - 13 ) - بديهى است كه شتر و غير شتر از حيوانات گرفته تا ديگر مخلوقات همه و همه از آن خداست اما از آن جائى كه خداى تعالى اين شتر را نشانهء و معجزه پيامبرش حضرت صالح قرار داده آن را در قرآن بنام خويش اضافه نموده و به خويش نسبت داده است . ( بينات - ش - 6 ص 88 ) - ناقهء صالح ناقهء صالح هذِهِ ناقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوها تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ ( اعراف - 73 ) لفظ ناقه ( شتر ماده ) هفت بار در قرآن مجيد ( در سور اعراف 73 و 77 - هود 64 بنى اسرائيل 59 - شعراء 155 - شمس 13 - قمر 27 ) آمده و همه دربارهء ناقهء حضرت صالح عليه السّلام است . طبق روايت ، قوم آن حضرت گفتند به تو ايمان نمىآوريم تا از اين سنگ شترى حامله براى ما بيرون آورى ، و آن سنگى بود كه آن را تعظيم و پرستش مىكردند و هر سال نزد آن جمع شده و قربانى مىكردند . همانطور كه خواسته بودند خداوند ناقه‌اى از آن سنگ بيرون آورد . و در قرآن مجيد ( قمر - 27 و 28 ) آمده كه ما ناقه را براى امتحان آنها خواهيم فرستاد ، منتظر و مراقب آنها باش و اگر اذيتت كنند صبر كن و به آنها بگو كه آب ميان ناقه و آنها مقسوم است ، در هر قسمت صاحب آن حاضر مىشود نه ديگرى . طبق روايت ناقه در نوبت خود آب مىنوشيد ( و مردم از شير آن مىخوردند ) و فرداى آن روز قوم به طرف آب مىرفتند و ناقه در آن روز آب نمىنوشيد . پس از مدتى چند تن از گردنكشان قوم ، طبق قرآن ( اعراف - 77 ) ناقه را پى كردند و به صالح گفتند اگر از پيامبرانى ، عذابى كه وعده مىدهى بياور . ظاهرا روايات و تواريخ متفق‌اند كه ناقهء صالح از مادر زاييده نشده بلكه خلقت آن از سنگ به وسيلهء اعجاز بوده است . ( قاموس قرآن ، - و . . . ) نامگذارى سوره‌هاى قرآن 1 . گاهى مأخوذ از مطلع و اوايل سوره مىباشد . 2 . گاهى ممكن است نام سوره‌ها به نام مطالب و مسائلى باشد كه در مطلع آن نمىباشد بلكه اساسا سوره به آن چيزهايى كه در متن سوره آمده است و بسيار مهم تلقى مىشود اختصاص يافته است . 3 . بعضى از سوره‌ها تحت نام و عنوانى است كه بر اثر تكرار و كثرت احكام و داستان‌ها مطرح است . ( سيرى در قرآن ، ص 34 ) نامهء اعمال وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً ( بنى اسرائيل - 13 و 14 ) صحيفهء اعمال انسان است در قيامت كه اعمال نيك و بد وى در آن مدون باشد و انسان با خواندن آن كتاب تمام اعمال خود را به خاطر مىآورد . طبق قرآن كتاب اعمال ( نيكان ) به دست راست آنان داده مىشود . ( بنى اسرائيل 71 و حاقه 19 ) اما كتاب اعمال ( بدان ) به دست چپ آنان داده مىشود . ( حاقه - 25 ) نامهء چهارم اشاره به قرآن مجيد است كه بعد از زبور و تورات و انجيل نازل شد . ( فرهنگ نفيسى - آنندراج - لغت‌نامه - برهان قاطع ) نامهء عمل - نامهء اعمال